1. Ana Sayfa
  2. Popüler Bilim
  3. Yok olmuş gezegenlerin metal bileşimi, onları tüketen ölü yıldızların etrafında bir kirlilik bulutu olarak korunuyor

Yok olmuş gezegenlerin metal bileşimi, onları tüketen ölü yıldızların etrafında bir kirlilik bulutu olarak korunuyor

ABONE OL  Google News

Güneşe benzer yıldızlar öldüğünde, kendilerine en yakın gezegenleri yutuyor ve yok ediyor.

Bir beyaz cüce yıldızın devasa çekim gücüne kapılmış gezegenler bu yanmış yıldızlar etrafında metal kirliliği olarak gözüküyor. Böyle çoktan yok olmuş dış gezegenlerin ve diğer kayaç kökenli gezegenlerin metal bileşimini yeniden oluşturmak için araştırmacılara beyaz cücelerin kirlenmesinde lityum ve potasyum işaretleri konusunda yardımcı oluyor.

Bir beyaz cüce, yakıtını tükettikten sonra küçük bir yıldızdan geriye kalan şeydir – bütün hidrojenini helyuma, helyumu da karbon ve oksijene dönüştürmek ve dış tabakalarını döker. Yıldız çekirdeği kalıntısı son derece yoğun; kütlesi güneş kütlesinde, ama hacmi dünya hacminde olabiliyor.

Genellikle, beyaz cücelerin çekim gücü hidrojen ve helyumdan daha ağır elementlerin yüzeyin altına hızla çöker. Ancak bazı hallerde, beyaz cüceler atmosferinin ağır elementler tarafından kirletilmiş olduğunu gösteren işaretlere sahip. Bu kirlilik, etrafındaki gezegen sisteminden kayaç sistemlerini çekip tükettikten sonra ölü yıldızla ilişkilendiriliyor.

Kirlenmiş beyaz cücenin etrafında lityum, sodyum, potasyum ve kalsiyum miktarlarını ölçen bilim insanları, metallerin ortaya çıktığı eski dış gezegenlerde bulunan element bolluklarını tayin ettiler. Bu özellikle önemli, lityumun bolluk tarihçesini anlamak mümkün oluyor, bu da diğer elementlerden daha az belirli.

Büyük patlamadan beş dakika sonra metallerin çoğunun oluştuğunu düşünürsek, lityumun yıldızal nükleer tepkimeler tarafından tüketildiği anlaşılıyor. Gezegenler ve diğer kayalık unsurlar ise lityumu saklar. Güneş sistemimiz yalnızca 4,5 milyar yıl yaşında olması nedeniyle metalin tarihine bakmak için çok yaşlı yıldızlar veya dış gezegenleri inceleyerek bunu yapabiliriz.

Kaynak:

Long-gone planets’ metal composition preserved as pollution around the dead stars that consumed them | Chemistryworld

Bültenimize Katılın

Hemen ücretsiz üye olun ve yeni güncellemelerden haberdar olan ilk kişi olun.